Agar siz Tailandda ko'chmas mulk izlab, faqat Phuket haqida o'ylayotgan bo'lsangiz, quyidagi raqamlar fikringizni o'zgartirishi mumkin. Chiangmayning kondominium bozorida tub o'zgarish yuz bermoqda: bir necha yil oldin bu yerda ohangni xitoylik xaridorlar belgilagan bo'lsa, endi ularning o'rnini boshqa mamlakatlar fuqarolari egallamoqda, va bu jarayon tasodifiy emas.
Qisqa javob: kim va qancha o'sdi
Chiangmayda myanmalik xaridorlarning kondominium xarid faolligi 42,9% ga oshdi va ular shahardagi eng yirik chet ellik xaridorlar guruhiga aylandi. Amerikalik xaridorlar qiziqishi 23,8% ga, italiyalik xaridorlar esa hayratlanarli 200% ga o'sdi (golland xaridorlar ham 50% ko'paydi). Shu bilan birga xitoylik xaridorlar faolligi pasayishda davom etmoqda. Bu ma'lumotlar Thailand Business News tomonidan e'lon qilingan.
Nega bu o'zgarish yuz bermoqda?
Bu tendentsiya butun mamlakat miqyosidagi kattaroq jarayonning bir qismi. 2026-yil birinchi choragida Tailand bo'ylab xitoylik xaridorlarga o'tkazilgan kondominiumlar soni 38,8% ga, ularning umumiy qiymati esa 42,9% ga qisqargan (Bangkokdagi REIC hisoboti, Nation Thailand orqali). Bo'shab qolgan o'rinni boshqa mamlakatlar egallamoqda: Rossiya (+33%), Hindiston (+40%), Avstraliya (+36,1%), Germaniya (+17,4%) va Buyuk Britaniya (+13%). Demak, Chiangmaydagi manzara - bu mahalliy hodisa emas, balki umummilliy qayta taqsimlanishning bir aksi, xolos.
Buning ortida bir nechta omil yotibdi:
-
Xitoyning ichki iqtisodiy qiyinchiliklari va kapital chiqishiga nisbatan qattiqroq nazorat - ko'plab xitoylik investorlar mablag'larini o'z mamlakati ichida yoki Xaynan kabi yaqinroq yo'nalishlarga qayta yo'naltirmoqda
-
Myanmadagi siyosiy beqarorlik - mamlakat o'rta sinf vakillari chegaraga eng yaqin xavfsiz mulk markazini izlamoqda. Chiangmay Myanma chegarasidan atigi 150 km masofada joylashgan
-
Pandemiyadan keyingi masofaviy ish rejimi - bu Chiangmayni AQSh va Yevropadan kelgan frilanserlar uchun jozibador markazga aylantirdi
Chiangmay bilan Phuketni solishtirganda nima ko'zga tashlanadi?
O'zbek investorlari uchun eng qiziqarli tomoni - narx farqi. Phuketda yaxshi joylashgan studiyaga kirish narxi 4-8 million batgacha ko'tarilgan, Chiangmayda esa shunga o'xshash mulkni 1,5-3 million batga topsa bo'ladi. Ijaradan olinadigan daromad taxminan bir xil bo'lsa-da, Chiangmayda uy egalari o'rtasidagi raqobat ancha past.
Bu, albatta, Phuket o'z ahamiyatini yo'qotayotgani degani emas. Aksincha, Phuket rossiyalik xaridorlar orasida o'tkazma qiymati bo'yicha yetakchi bo'lib qolmoqda: 2026-yil birinchi choragida u yerda 156 ta obyekt orqali 1,06 milliard bat o'tkazilgan, bu esa rossiyaliklarning butun mamlakat bo'yicha umumiy o'tkazma qiymatining **64%**ini tashkil qiladi (Bangkok Post, REIC ma'lumotlari asosida).
Quyidagi jadvalda ikki shahar bo'yicha asosiy ko'rsatkichlar solishtirilgan:
| Ko'rsatkich | Phuket | Chiangmay |
|---|---|---|
| Studiya narxi | 4-8 mln bat | 1,5-3 mln bat |
| Kv.m narxi (yangi loyihalar) | Yuqoriroq | 45 000-70 000 bat |
| Ijaradan daromad | O'xshash | 5-7% (uzoq muddatli) |
| Asosiy xaridor | Rossiya (64% ulush) | Myanma, AQSh, Italiya |
Nega Chiangmay diversifikatsiyalangan bozor hisoblanadi?
Bitta mamlakatga bog'liq bozorning xavfi shundaki, valyuta nazorati kuchaysa yoki siyosiy vaziyat o'zgarsa, talab bir kechada qulab tushishi mumkin. Chiangmayda esa besh-olti xil faol xaridorlar guruhi mavjud bo'lib, ular ikkilamchi bozor (qayta sotish) uchun bir xil turdagi 'yostiqcha' vazifasini bajaradi. Bu - portfelni diversifikatsiya qilmoqchi bo'lgan investor uchun muhim signal.
Raqamlarda: Chiangmay bozorining asosiy ko'rsatkichlari
-
Tailandning Kondominium to'g'risidagi qonuniga (B.E. 2522) ko'ra, har qanday loyihada chet elliklarga tegishli birliklar ulushi **49%**dan oshmasligi kerak. Chiangmaydagi ko'pchilik loyihalarda bu kvota hali to'lgani yo'q
-
Uzoq muddatli ijaradan o'rtacha yillik daromad 5-7% ni tashkil qiladi, bu Bangkokning chekka tumanlaridagi ko'rsatkichlarga yaqin
-
Chiangmayga yiliga 10 milliondan ortiq turist tashrif buyuradi (Tailand Turizm Boshqarmasi, 2024-yil ma'lumotlari), bu esa qisqa muddatli ijara talabini barqaror ushlab turadi
-
Shahar Nomad List reytingida raqamli koʻchmanchilar uchun eng qulay besh shahar qatoriga kiradi
-
2024-yildan boshlab qurilayotgan yangi xalqaro aeroport terminali yo'lovchilar sig'imini 20 milliongacha oshiradi
-
Nimmanhaemin va Old City kabi markaziy tumanlarda kondominium narxlari so'nggi uch yilda taxminan **12-18%**ga oshgan
Infratuzilma nuqtai nazaridan ham vaziyat yaxshi tomonga o'zgarmoqda: aeroport kengaytirilishi va Bangkokdan rejalashtirilgan tezyurar temir yo'l shahar transport qulayligini oshirib, chet ellik xaridorlar uchun obyektlarni ko'zdan kechirish safarlarini osonlashtirmoqda.
Qanday xavflarga e'tibor qaratish kerak?
Chiangmay - mavsumiy bozor. Fevraldan aprelgacha shaharda tutun-tuman muammosi (haze season) kuzatiladi, bu davrda qisqa muddatli ijara jozibadorligi pasayadi. Bundan tashqari, mulkni boshqarish infratuzilmasi Phuketga qaraganda kamroq rivojlangan, shu sababli ishonchli boshqaruv kompaniyasini tanlashda diqqat bilan tekshiruv o'tkazish talab etiladi.
Xulosa: bu imkoniyatmi yoki xavfmi?
Chiangmaydagi xaridorlar tarkibining o'zgarishi tahdid emas, aksincha, imkoniyat. Ko'p millatli talab bozorni barqarorroq qiladi, past kirish chegarasi esa investorga butun kapitalini qimmatroq Phuketga jamlamasdan portfelni diversifikatsiya qilish imkonini beradi. O'rta muddatli kapital o'sishini izlayotgan har bir investor uchun Tailandning ikkinchi shahri diqqatga sazovor. Agar siz ham bu bozorni yaqinroqdan o'rganmoqchi bo'lsangiz, Tailand Ko'chmas Mulki jamoasi sizga to'g'ri obyektni tanlashda yordam berishga tayyor.
Manba: Nation Thailand