Ikki shahar, ikki xil pul manbai
Hwaseongdagi Samsung Electronics muhandisi yiliga 8-12 oylik maoshga teng bonus oladi va shu pulni Seuldagi kvartira uchun boshlang'ich to'lovga yo'naltiradi. Xuddi shu paytda Dubayda yashovchi investor Phuketdagi villani sotib olish uchun 350 000 dollar o'tkazadi. Ikki mutlaqo boshqa hikoya, ammo natija bitta - uy-joy narxi ko'tarilmoqda. Bироq bu ikki bozorning 'yoqilg'isi' tubdan farq qiladi, va aynan shu farq investor uchun qayerga pul qo'yish kerakligini belgilaydi.
Nikkei Asia ma'lumotlariga ko'ra, Janubiy Koreyaning yarimo'tkazgichlar sanoatidagi yuksalish to'g'ridan-to'g'ri turar-joy bozoriga ta'sir qilmoqda. Samsung va SK Hynix xodimlarining bonuslari hamda kompaniya aksiyalarining o'sishi Seul va mamlakatning 'yarimo'tkazgich kamari' hududlarida kvartira xaridiga aylanmoqda. Bu klassik model: mahalliy maosh - mahalliy talab. Phuket esa butunlay boshqacha dvigatel bilan ishlaydi - bu yerda asosiy kuch xorijiy kapital.
Qisqa javob: raqamlar nima deydi?
- Seulda uy-joy narxi yiliga taxminan 5-8% o'sib bormoqda, buning sababi yarimo'tkazgich sohasi xodimlarining bonuslari
- Phuketning premium kondominium segmentida yillik o'sish **8-12%**ni tashkil qiladi, xaridorlarning 80%dan ortig'i xorijiy fuqarolar
- Koreya modeli bitta sohaga - chip ishlab chiqarishga bog'liq: talab pasaysa, uy-joy narxi ham tez tushib ketadi
- Phuketning kapital manbalari xilma-xil - Rossiya, Xitoy, Yevropa va Yaqin Sharq investorlari
- Ijaradan tushadigan daromad Seulda 2-3%, Phuketning professional boshqaruvdagi loyihalarida esa 6-8%
- O'rtacha darajadagi Seul kvartirasi narxi taxminan 500 000 dollardan boshlanadi, Phuketda esa sifatli studiya 150 000 dollardan boshlanishi mumkin
Nima uchun bu raqamlar shunday shakllangan?
Samsung Electronics va SK Hynix birgalikda Janubiy Koreya YaIMning taxminan **20%**ini tashkil qiladi. Koreys OAV ma'lumotlariga ko'ra, yaxshi yillarda xodimlarning bonusi yillik maoshning **50-100%**iga yetadi. Ammo bu pul faqat bir sohaga bog'liq - va bu Koreya bozorining zaif nuqtasi.
2024-yilda Seulda o'rtacha kvartira narxi 1 milliard vonni (taxminan 750 000 dollar) oshib ketdi. Bu esa yosh mutaxassislar uchun, hatto katta bonus olganlarida ham, uy-joy sotib olishni qiyinlashtirmoqda.
Phuketda esa 2025-yilda 11 000dan ortiq kondominium bitimi qayd etilgan (REIC Thailand ma'lumotlari), va ularning katta qismi xorijiy xaridorlarga to'g'ri kelgan. Tayland qonunchiligiga ko'ra, xorijliklar har bir loyihaning 49% ulushigacha bo'lgan kondominium birliklarini to'liq mulk huquqida (freehold) sotib olishlari mumkin. Yer va villalar odatda 30+30+30 yillik ijara (leasehold) shartnomasi orqali rasmiylashtiriladi.
Tailand bahti 2026-yil davomida dollarga nisbatan 33-35 baht oralig'ida turdi - bu esa dollar yoki rubl hisobidagi xaridorlar uchun kirish narxini barqaror saqlab turdi. Orolga sayyohlar oqimi yiliga 10-12 million kishiga yetdi, bu esa yil bo'yi ijara talabini ta'minlaydi.
Bangkok Post xabariga ko'ra, Knight Frank Thailand tahliliga asoslanib, Phuketning hashamatli turar-joy segmenti, xususan g'arbiy qirg'oqdagi Bang Tao, Layan, Kamala va Cherng Talay hududlaridagi brendli villalar, 2026-yilga kirib Tailandning umumiy bozoridan ustunroq natija ko'rsatmoqda - hatto mamlakatning boshqa hududlarida ichki talab pasayayotgan bir paytda ham.
Janubiy Koreyada uy-joy bozori qattiq nazorat ostida: ikkinchi uy-joy uchun soliq **12-16%**gacha yetishi mumkin, bu esa investorlar talabini sezilarli darajada cheklaydi. Taylandda esa bunga o'xshash to'siq umuman yo'q.
Ikki bozorni solishtirish jadvali
| Ko'rsatkich | Seul | Phuket |
|---|---|---|
| Yillik narx o'sishi | 5-8% | 8-12% (premium segment) |
| Ijara daromadi | 2-3% | 6-8% |
| Kirish narxi | ~$500,000 (o'rta darajadagi kvartira) | ~$150,000 (sifatli studiya) |
| Xorijiy xaridorlar ulushi | past | 80%dan ortiq (premium segmentda) |
| Talab manbai | bitta soha (yarimo'tkazgichlar) | ko'p mamlakat, ko'p toifadagi xaridor |
| Soliq/regulyatsiya bosimi | ikkinchi uy-joyga 12-16% soliq | qo'shimcha to'siq yo'q |
Xulosa: barqarorlik va daromad kim tomonda?
Koreyaning chip sanoatidagi yuksalishi va uning uy-joy bozoriga ta'siri aniq bir saboq beradi: bitta manbaga bog'liq bozor har doim ham nozik bo'ladi. Phuketning kuchi aynan shunda - kapital dunyoning turli burchagidan, hech qanday bitta kompaniyaning choraklik hisobotiga bog'liq bo'lmagan holda kirib keladi. Daromad va barqarorlikni bir vaqtda izlayotgan investor uchun tanlov aslida ancha oydin.
Agar siz ham Phuketda mulk sotib olishni o'ylayotgan bo'lsangiz, Tailand Ko'chmas Mulki mutaxassislari loyihalarni tanlashda va barcha huquqiy jarayonlarda yordam berishga tayyor.
Manba: Bangkok Post